Per 1 januari 2031 verliest een grote groep huiseigenaren het recht op hypotheekrenteaftrek, en niemand weet precies wie. Dat is de kern van het rapport Onderzoek 30-jaarstermijn Hypotheekrenteaftrek dat het Ministerie van Financiën op 13 mei 2026 naar de Tweede Kamer stuurde. De wet is glashelder: na 30 jaar stopt de renteaftrek. Het probleem zit erin dat banken, notarissen en de Belastingdienst nergens centraal hebben bijgehouden wanneer die termijn voor wie afloopt. Het einde van de hypotheekrenteaftrek in 2031 dreigt zo een uitvoeringschaos te worden. Wat betekent dat voor jouw hypotheek?

De achtergrond: 30 jaar geleden begonnen

Sinds 1 januari 2001 geldt in Nederland dat je hypotheekrente maximaal 30 jaar fiscaal mag aftrekken. Voor iedereen die op die datum al een hypotheek had, begint die teller op 1 januari 2001. Per 1 januari 2031 raakt de eerste groep huiseigenaren de aftrek dus definitief kwijt. In de jaren daarna volgt elke jaargang die later een hypotheek afsloot.

Het rapport van het ministerie gaat over circa 2,7 miljoen hypotheken waarbij deze problematiek speelt. De pijn zit vooral bij de aflossingsvrije hypotheken van vóór 2013. Wie sinds 2013 een hypotheek afsloot, moet die in 30 jaar annuïtair of lineair aflossen. Daar valt na 30 jaar dus niets meer af te trekken, simpelweg omdat de schuld er niet meer is.

Waarom dit een uitvoeringsprobleem wordt

De wet is op zich helder: voor hypotheken van vóór 2001 begint de 30-jaarstermijn op 1 januari 2001, en je moet als belastingplichtige zelf aantonen dat je recht hebt op aftrek. Maar de Belastingdienst heeft geen centraal register waarin staat wie wanneer welke hypotheek afsloot en hoeveel jaar aftrek er al verbruikt is. In 30 jaar tijd is er bovendien vaak veel gebeurd: verhuizingen, oversluiten, verbouwingen, scheidingen, nieuwe leningdelen. Voor veel huishoudens is dat administratief nauwelijks meer te reconstrueren.

Dat betekent twee dingen tegelijk. Goedwillende huiseigenaren komen in de knel omdat ze niet meer weten hoe het exact zit. En kwaadwillenden kunnen onterecht aftrek blijven claimen omdat controle door de fiscus in de praktijk nauwelijks mogelijk is. Het ministerie waarschuwt voor een belastingderving van meer dan 100 miljoen euro per jaar als er niets gebeurt.

Zeven oplossingsrichtingen op tafel

Het rapport werkt zeven varianten uit. Op hoofdlijnen komt het hier op neer:

  • Variant 1A: per 2031 stopt de aftrek volledig voor alle hypotheken van vóór 2013, zonder overgangsregeling.
  • Variant 1B, 1C en 1D: hetzelfde, maar met de mogelijkheid om je aflossingsvrije hypotheek over te sluiten naar een annuïtair aflosschema en daarmee de aftrek te behouden, tot 2042 of tot einde looptijd.
  • Variant 2A en 2B: de aftrek voor oude hypotheken pas in 2043 beëindigen, in plaats van 2031.
  • Variant 3: vanaf 2031 een geleidelijke afbouw van de aftrek voor bestaande eigenwoningschulden.

De budgettaire gevolgen lopen ver uiteen. Volledig afschaffen per 2031 levert de schatkist gemiddeld 1,4 miljard euro per jaar op tussen 2031 en 2043. Verlenging of overgangsregelingen kosten juist geld. Welke kant het opgaat, hangt af van politieke keuzes. Staatssecretaris Eerenberg (Financiën) heeft aangegeven dat er nog in deze regeerperiode een beslissing valt.

Wat betekent het verlies van aftrek concreet?

Een rekenvoorbeeld maakt de impact tastbaar. Stel je betaalt nu €1.500 hypotheekrente per maand en je inkomen valt in de tweede schijf. Bij een aftrekpercentage van 37,56% (2026) krijg je daar op jaarbasis ongeveer €6.760 belastingvoordeel uit. Per maand komt dat neer op zo'n €563 netto die terugvloeit via je inkomstenbelasting. Valt die aftrek straks weg, dan stijgen je netto maandlasten met datzelfde bedrag, en blijft je bruto rentebetaling gewoon hetzelfde. Voor veel huishoudens is dat geen kleinigheid.

Wat kun je nu al doen?

Wachten op politieke besluitvorming is geen strategie. Er zijn nu al concrete stappen die je kunt zetten om straks niet voor verrassingen te staan:

  • Zoek je oude hypotheekstukken op. De offerte, leveringsakte en eventuele oversluitdocumenten bepalen de exacte startdatum van je 30-jaarstermijn. Hoe meer je nu vastlegt, hoe makkelijker straks.
  • Bereken je nieuwe maandlasten alvast door. Reken net als in het voorbeeld hierboven uit wat je netto kwijt bent zonder aftrek. Zo weet je waar je rekening mee moet houden in je begroting.
  • Heroverweeg een aflossingsvrije hypotheek. Wie nu nog een aflossingsvrij deel heeft van vóór 2013, kan kijken of (gedeeltelijk) oversluiten naar een annuïteitenhypotheek verstandig is. Dat is geen klein besluit, maar de optie staat nadrukkelijk op tafel als één van de oplossingsrichtingen waarmee je aftrek behoudt.
  • Maak een persoonlijk overzicht van je leendelen. Heb je meerdere leningdelen met verschillende startdata? Leg per deel de startdatum, het type en de looptijd vast. Dat is straks goud waard.

Wat doen wij voor jou?

Bij Harms & Bakx zien we in de praktijk al regelmatig dossiers waarin de exacte aftrekhistorie nauwelijks te achterhalen is. Klanten komen langs met een mapje papieren uit drie hypotheken en twee verhuizingen, en willen weten waar ze staan. We helpen je om je hypotheekgeschiedenis in kaart te brengen, je toekomstige maandlasten door te rekenen, en de impact van een eventuele oversluit-keuze in beeld te krijgen.

Wil je weten waar jij staat richting 2031? Neem gerust contact met ons op voor een persoonlijk gesprek met onze hypotheekadviseurs. We kijken samen wat er voor jou speelt.

Bronnen: Belastingdienst: Mag ik mijn hypotheekrente altijd aftrekken?, Rijksoverheid: Heb ik recht op hypotheekrenteaftrek? en VVP: Rapport Onderzoek 30-jaarstermijn Hypotheekrenteaftrek (13 mei 2026).

Foto: Mohamed_hassan via Pixabay.