Woningtekort Nederland: meer dan te weinig huizen

Het Nederlandse woningtekort is niet alleen een kwestie van te weinig huizen. Nieuw onderzoek van RaboResearch, gepubliceerd op 27 augustus 2026, laat zien dat ook de verdeling van woonruimte, betaalbaarheid en uiteenlopende woonwensen een grote rol spelen. Voor woningzoekers betekent dit dat simpele oplossingen niet altijd het verwachte effect hebben. Waar moet je rekening mee houden als je een huis zoekt?

Woningtekort én verdelingsvraagstuk

Volgens RaboResearch is de wooncrisis tegelijk een tekort en een verdelingsvraagstuk. Vooral jongeren, starters en alleenstaanden zonder bestaande koopwoning of betaalbare huurwoning voelen de schaarste. Nederland telt weliswaar meer woningen per volwassen inwoner dan enkele decennia geleden, maar die ruimte is niet gelijk verdeeld over generaties en huishoudens.

Het gemeten woningtekort liep volgens het onderzoek op van 262.000 woningen in 2018 naar 396.000 woningen in 2025. Tegelijk wonen Nederlanders gemiddeld relatief ruim. Dat komt onder meer door kleinere huishoudens, vergrijzing en het feit dat mensen langer zelfstandig blijven wonen. Alleen naar het totale aantal vierkante meters kijken, vertelt dus niet wie daadwerkelijk een passende woning kan vinden en betalen.

Alleenstaanden zoeken niet automatisch een klein appartement

Meer alleenstaanden betekent niet vanzelf dat vooral kleine appartementen nodig zijn. De feitelijke woonsituatie zegt namelijk niet altijd wat iemand het liefst zou kiezen. Alleenstaanden hebben gemiddeld minder inkomen en vermogen dan stellen. Daardoor komen zij vaker uit bij een appartement, ook als hun voorkeur bij een ruimere woning ligt.

RaboResearch stelt dat woningen kleiner dan 50 vierkante meter zelfs bij alleenstaanden vooral worden gekozen wanneer ruimere woningen financieel niet bereikbaar zijn. Voor jou als koper is dat een nuttig onderscheid. Een woningtype kan veel worden aangeboden zonder dat dit automatisch het type is waar de meeste vraag naar bestaat. Kijk daarom niet alleen naar de vraagprijs, maar ook naar verkoopbaarheid, maandlasten, locatie en bruikbaarheid op langere termijn.

Nieuwbouw maakt populaire regio's niet vanzelf betaalbaar

Meer bouwen helpt om de krapte te verlichten, maar leidt niet automatisch tot veel lagere prijzen. Op aantrekkelijke locaties kan extra woningbouw ook nieuwe bewoners en bedrijvigheid aantrekken. De vraag groeit dan mee. Het onderzoek verwijst naar oudere studies waarin 1 procent meer woningen gemiddeld samenhing met ongeveer 2 procent lagere huren en huizenprijzen. RaboResearch benadrukt dat het precieze effect voor Nederland onzeker is.

Voor je koopplan betekent dit dat wachten op een brede prijsdaling door nieuwbouw geen zekerheid biedt. Je maximale hypotheek, beschikbare eigen geld en gewenste maandlasten blijven belangrijker dan een algemene verwachting over de markt. Een persoonlijk hypotheekadvies kan duidelijk maken welke woning nu verantwoord binnen je bereik ligt.

Woningdelen en splitsen helpen, maar lossen niet alles op

Woningdelen, optoppen, splitsen en het ombouwen van gebouwen kunnen extra woonruimte opleveren. Toch zijn dit geen wondermiddelen. Meer dan 90 procent van de 35-plussers zou volgens een aangehaald onderzoek geen woning willen delen. Ook staan juist in de steden met de hoogste woningnood gemiddeld kleinere woningen, waardoor delen praktisch lastiger kan zijn.

Bij woningsplitsing en transformatie spelen daarnaast bouwkosten, gemeentelijke regels en de geschiktheid van panden mee. Als belemmeringen worden weggenomen, zouden deze oplossingen volgens het door RaboResearch aangehaalde Economisch Instituut voor de Bouw ongeveer 4.000 extra woningen per jaar kunnen opleveren. Dat is nuttig, maar beperkt ten opzichte van de landelijke bouwambitie van 100.000 woningen per jaar.

Wat betekent dit voor jouw koopbeslissing?

Laat je niet alleen leiden door landelijke gemiddelden of het idee dat één woningtype vanzelf de beste keuze is. Je huishoudsituatie, toekomstplannen, energielasten, onderhoud en regio bepalen samen wat passend is. Starters doen er bovendien goed aan om vooraf niet alleen de actuele hypotheekrentes te vergelijken, maar ook te bepalen hoeveel financiële ruimte zij na aankoop willen overhouden.

Wil je weten welk aankoopbudget en welke woning bij jouw situatie passen? Neem contact op met Harms & Bakx voor een vrijblijvend gesprek over je hypotheekmogelijkheden.

Bron: RaboResearch, nuances bij zeven veronderstellingen over het Nederlandse woningtekort

Foto: padrinan via Pixabay