Hypotheekfraude voorkomen: houd grip op je aanvraag

Redactie: Harms & Bakx. Gepubliceerd op 16 oktober 2026.

NVM en andere organisaties uit de vastgoedsector vroegen op 13 oktober 2026 om een stevigere aanpak van hypotheekfraude. Aanleiding is nieuw onderzoek van het Financieel Expertise Centrum (FEC). Wil je hypotheekfraude voorkomen bij jouw aanvraag? Houd zelf zicht op de documenten en op de mensen die namens jou handelen, ook als iemand belooft alles snel te regelen.

Wat blijkt uit het onderzoek naar hypotheekfraude?

Het FEC publiceerde op 8 oktober een onderzoek naar fraude en kwetsbare plekken in het hypotheekproces. Een landelijke schatting komt uit op 6.300 tot 10.700 vermoedelijke gevallen tussen 2020 en 2024. Het bijbehorende financiële belang wordt geraamd op € 2,7 tot € 4,6 miljard.

Dat zijn geen vastgestelde aantallen veroordelingen. Het gaat om een indicatieve schatting op basis van vermoedelijke gevallen. Ook is het financiële belang niet hetzelfde als bewezen financieel verlies. Die nuance is nodig om de cijfers goed te lezen.

De betrokken organisaties vragen onder meer om betere gegevensuitwisseling en controle van inkomensgegevens bij de bron. Hun oproep is geen aankondiging dat er voor jou al een nieuwe aanvraagregel geldt.

Wanneer moet je extra opletten bij je aanvraag?

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) waarschuwt voor tussenpersonen die de aanvraag overnemen, terwijl de klant nauwelijks rechtstreeks overleg heeft met de echte financieel dienstverlener. Ook hoge contante vergoedingen en druk om documenten snel door te sturen kunnen signalen zijn. Zo'n signaal is op zichzelf geen bewijs van fraude, maar wel een reden om vragen te stellen.

Stel dat iemand aanbiedt je inkomen op papier hoger te maken, zodat je toch die eerste koopwoning kunt betalen. Stop dan met die route. Een aanvraag hoort aan te sluiten op je werkelijke situatie. Laat liever opnieuw bekijken welk budget haalbaar is, dan te tekenen voor gegevens die je niet herkent.

Vier controles die je zelf kunt doen

1. Weet wie je aanvraag behandelt. Vraag de naam van het advieskantoor en spreek de behandelaar zelf. Controleer de onderneming via de vergunningenregisters van de AFM. De AFM adviseert ook om waarschuwingen te controleren.
2. Lees wat namens jou wordt aangeleverd. Controleer of gegevens over je inkomen, werkgever en woonsituatie kloppen. Vraag uitleg over verschillen. Laat een fout herstellen door de partij die het document heeft opgesteld en pas bedragen niet zelf aan.
3. Maak kosten vooraf duidelijk. Vraag een schriftelijk overzicht van de advies- en bemiddelingskosten. Laat uitleggen welke werkzaamheden erbij horen en aan wie je betaalt. Betaal geen onduidelijk extra bedrag om een aanvraag 'zeker' rond te krijgen.
4. Laat haast je controle niet vervangen. Vraag om een kopie van de stukken die je moet ondertekenen. Neem onduidelijke hypotheekbegrippen door met je adviseur voordat je akkoord geeft.

Klopt een document niet of twijfel je aan de tussenpersoon?

Stuur het betwiste document niet verder en onderteken het niet. Bewaar de ontvangen versie en de bijbehorende berichten. Benader het advieskantoor of de geldverstrekker via een zelf opgezocht contactkanaal. Vraag welk stuk in je dossier staat en hoe je een fout kunt laten herstellen. Is de aanvraag al ingediend, geef dan duidelijk aan welke informatie volgens jou niet klopt.

Een checklist biedt geen garantie dat je fraude altijd herkent. Wel helpt ze om grip te houden op een beslissing die jarenlang invloed heeft op je geldzaken. Bespreek bij je aankoopbudget ook de kosten koper, zodat je niet alleen kijkt naar het bedrag dat je kunt lenen.

Wil je jouw hypotheekaanvraag zorgvuldig voorbereiden of twijfel je over de aangeleverde stukken? Neem contact op met Harms & Bakx voor hypotheekadvies. We bespreken je situatie en welke informatie nodig is om je mogelijkheden te beoordelen.

Bronnen: NVM, oproep over hypotheekfraude van 13 oktober 2026; FEC, onderzoek gepubliceerd op 8 oktober 2026; AFM, uitleg en signalen van hypotheekfraude.

Foto: geralt via Pixabay. Illustratieve foto: een hand met vulpen naast een sleutelbos.