Nieuwbouw of bestaande bouw: vergelijk de totale kosten

Nieuwbouw lijkt qua verkoopprijs bijna even duur als bestaande bouw. Toch laat een nieuwe analyse van NVM en Brainbay zien dat een nieuwbouwwoning in 2026, vergeleken met een bestaande woning met vergelijkbare kenmerken op dezelfde locatie, ruim 8 procent duurder uitkomt. Wat betekent dat als je nu tussen nieuwbouw en bestaande bouw kiest?

Waarom de gemiddelde verkoopprijs je op het verkeerde been zet

Volgens NVM lagen de mediane verkoopprijzen in het derde kwartaal van 2026 dicht bij elkaar: € 504.000 voor nieuwbouw en € 503.000 voor bestaande woningen. Die bedragen gaan over verschillende soorten woningen op verschillende plekken. Je kunt er dus niet uit afleiden dat beide opties voor jouw zoektocht evenveel kosten.

Brainbay vergeleek daarom nieuwbouwwoningen met een geschatte waarde als dezelfde woning bestaande bouw zou zijn geweest, op dezelfde plek en op hetzelfde moment. In die vergelijking zijn ook aannames over afwerking en aankoopkosten opgenomen. Het resultaat is een modeluitkomst, geen prijskaartje dat voor elke woning geldt.

Welke kosten zitten in de vergelijking?

Voor nieuwbouw rekende de analyse met 12,5 procent voor afwerking, zoals keuken, badkamer en vloeren, plus € 4.500 aan transactiekosten. Voor bestaande bouw gebruikte NVM 2 procent overdrachtsbelasting en € 5.500 aan transactiekosten. Dat zijn aannames voor het onderzoek. Jouw werkelijke kosten kunnen anders zijn, bijvoorbeeld als je recht hebt op een vrijstelling of een woning anders wordt opgeleverd.

Dubbele woonlasten tijdens de bouw zijn niet in het berekende verschil opgenomen. Als je een bestaande woning verkoopt of tijdelijk elders woont, kan de periode tussen aankoop en oplevering dus extra geld vragen. Zet de verwachte opleverdatum, de bouwtermijnen en je huidige woonlasten naast elkaar voordat je een bod of reservering doet.

Wat kun je als koper vergelijken?

Leg bij twee concrete woningen niet alleen de vraagprijs naast elkaar. Kijk ook naar de inbegrepen afwerking, de benodigde eigen middelen, je maximale hypotheek, de energiekosten, de maandlasten en de tijd tot je kunt verhuizen. Wie een eerste koopwoning zoekt, moet bij bestaande bouw ook rekening houden met onderhoud en verbouwing. Bij nieuwbouw kunnen afwerking en een langere bouwtijd juist het verschil maken.

De NVM benadrukt dat haar vergelijking theoretisch is. Een identieke bestaande woning op precies dezelfde plek is meestal niet te koop. De uitkomst zegt daarom niet dat iemand voor nieuwbouw te veel heeft betaald. Ze helpt je vooral om gerichter naar het totale budget te kijken.

Wil je weten wat nieuwbouw of bestaande bouw in jouw situatie betekent voor je hypotheek en maandlasten? Neem contact op met Harms & Bakx. We rekenen de mogelijkheden graag met je door.

Bron: NVM, Nieuwbouw duurder geworden ten opzichte van bestaande bouw, 21 oktober 2026.

Foto: RAMillu via Pixabay.